Cilt Kanseri

Son güncelleme: 16-08-2020

Ayça Koşma

İstinye Üniversitesi Eczacılık Fakültesi

2. Sınıf Öğrencisi

 

Cilt kanseri neden olur?

Cilt kanserini tetikleyen faktörler nelerdir?

Korunmak için neler yapılabilir?

 

  • Cilt kanserinin nedenlerinden bahsetmesin önce cilt kanserinin türleri hakkında bilgi sahibi olmak önemlidir. Cilt kanserinin en sık görülen 3 tipi vardır. Bunlar görülme sıklığı a göre sırasıyla; Bazal Hücre Kanserleşmesi (BCC), Skuamöz Hücre Karsinoması (SCC) ve Melanoma'dır [1]. Bu türlerin hem ortak hem de birbirinden farklı oluşma nedenlerine sahip olduğu bilinmektedir.

BCC NEDİR?

En çok görülen kanser tipi olup, cilt kanseri hastalarının %80'i bu gruptadır. Bu kanser türü epidermisin en alt tabakası olan Bazal hücrelerde oluşur. Her ne kadar tedavi edilebilen bir tür olsa da yeniden nüksetme ihtimali vardır. Genellikle vücudun kafatası ve yüz bölgelerinde kırmızı noktalar halinde kendi i gösterir ve zamanla vücudun diğer bölgelerine de yayılabilir fakat bu kanser türünün ilerleme hızı diğer cilt kanseri türlerine göre daha düşüktür [1].

 

BCC'NİN OLUŞUM NEDENLERİ NELERDİR?

  • Stanley J. Miller'ın MD's Etiology and Pathogenesis of Basal Cell Carcinoma isimli makalesinde de belirtmiş olduğu üzere, cilt kanserine zemin hazırlayan birkaç temel unsur bulunmaktadır. Bunlar; UV (güneş) ışınları, iyonize radyasyon ve kimyasal kanserojenler gibi çevresel etmenler maruziyet, pigmentosium ve nevoid bazal hücreli karsinom sendromu gibi çeşitli sendromlar ve sın olarak baskılanmış bağışıklık sistemi (immunosuppression) ve genetik yatkınlık gibi doğuştan gelen etmenlerdir.
  • BCC'nin oluşum nedenleri SCC'den farklılık göstermektedir. Çünkü BCC, SCC'den farklı olarak; ili aşamalı Kanserleşmesi göstermez, İnsan Papilloma Virüsü (HPV) ile bir bağlantısı yoktur, nadiren metastaz görülür ve diğer epitel hücrelerde oluşup- oluşmayacağı belirsizdir. [2]

SCC NEDİR?

Bu kanser türü BCC'ye kıyasla daha seyrek görülür ve Squamous hücrelerde gelişir. Bu tür genellikle vücudun daha sert ve az nemli bölgelerinde görülür. Ancak aşırı güneş ışığına maruz kalan bölgelerde de kolaylıkla oluşabilir. Kırmızısı veya siyahımsı sarı noktalar olarak kendini gösterir. Aynı BCC gibi vücudun diğer bölgelerine de yayılabilir ancak bu yayılmaya engel olabilecek tedavi yöntemleri geliştirilmiştir [1].

SCC'NİN OLUŞUM NEDENLERİ NELERDİR?

Virüslerin bilim adamları tarafından keşfi ile birlikte virüslerin kansere neden olup olmayacağı sorgulanmaya başlanmıştır. 1908 yılında Peyton Rous kansere neden olabileceğini ifade etmesinden 3 yıl sonra Ellerman ve Bang'in bilimsel çalışması tavuklar üzerinde bulunan Rous Sarcoma virüsünün lösemiye neden olabileceğini kanıtlanmıştır. Bu çalışmanın sonuçlanması üzerine Rous'un teorisi hakkında şüphe duyan bir grup bilim adamı, tümörlerin enfeksiyon yoluyla olabileceğini kabul etmişlerdir [3]. Özetle İnsan Papilloma Virüsünün (HPV), SCC'ye neden olduğu bilimsel çevreler tarafından benimsenmiştir. SCC'ye neden olan diğer etmenler ise tümör oluşturan iltihaplaşma [4] ve tütün kullanımıdır [5].

MELANOMA NEDİR?

Bu cilt kanseri türü 3 tür arasından en nadir görülenidir ve adını gelişim gösterdiği melanosit hücrelerinden alır. Her ne kadar az görülen bir tür olsa da bu kanser türü lenfatik sistem yoluyla tüm vücuda yayılabilme potansiyeline sahip olduğundan en ölümcül cilt kanseri türü olarak bilinir. Bu tür her yaş grubunda görülebileceği gibi sıklıkla yaşlıları etkilemektedir. Ne kadar erken teşhis konulursa hastalar için o kadar iyi tedavi yapılabilmektedir [1].

MELANOMA'NIN OLUŞUM NEDENLERİ NELERDİR?

Melanoma genellikle genetik yatkınlığı bağlı olarak oluşur.

Özetlemek gerekirse, cilt kanserine neden olan etmenler;

  • Genetik yatkınlık; ırk, cilt rengi, baskılanmış bağışıklık sistemi ve zayıf bağışıklık
  • Çevresel faktörler; UV ışınları, tütün kullanımı, viral enfeksiyonlar, meslek, sosyoekonomik konum, kötü hijyen koşulları ve aşırı alkol tüketimi

şeklinde sıralanabilir [4].

Cilt kanserinden korunmak için neler yapabiliriz?

Daha önce de belirtildiği gibi cilt kanserine neden olan etmenler genetik yatkınlık ve çevresel faktörler olarak iki sınıfa ayrılmaktadır. Çevresel faktörleri iyileştirmek, cilt kanserinin oluşum ihtimalini en aza indirgeyecektir. Bu amaçla, UV ışınlarından korunmak adına güneş kremi sürmeden güneş ışınlarına maruz kalınmamalı, tütün ve alkol kullanımı azaltılması, hijyen koşulları iyileştirilmeli, bağışıklık sistemini güçlendirici besinler, besin takviyeleri ve antioksidan içerikli yiyecek/içecekler tüketilmelidir.

 

"Danışmanım İstinye Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyesi Doç.Dr. İnci Kayın'a destekleri için teşekkür ederim" 

 

Referanslar;

[1] Qadir, M.I. (2016). Skin cancer: etiology and management. Pakistan Journal of Pharmaceutical Sciences. 29 (3) : 999-1003.

[2] Stanley, J., Miller, M.D. (1995). Etiology and pathogenesis of basal cell carcinoma. Clinics in Dermatology. 13 : 527-36.

[3] Meyers, J.M. & Munger, K. (2014). The viral etiology of skin cancer. J Invest Dermatol. 134 : E29-E32.

[4] Molho-Pessach, V. & Lotem, M. (2007). Viral carcinogenesis in skin cancer. Curr Probl Dermatol. 35 : 39-51.

[5] De Hertog, S.A.E., Wensveen, C.A.H., Bastiaens, M.T., Kielch, C.J., Berkhout, M.J.P., Westendorp, R.G.J., Vermeer, B.J. & Bavinck J.N.B. 2001. Relation between smoking and skin cancer. J Clin Oncol. 19(1) : 231-8.

 


Ecz. Öğr. Ayça Koşma


Son eklenen haberler

Yazı ve fotoğrafların tüm hakkı Eczacının Sesi e-gazeteye aittir. İmzalı yazılar, yazarlarının görüş ve sorumluluğu altındadır. Eczacının Sesi e-gazetenin adı kaynak gösterilmeksizin alıntı yapılamaz.



Ana Sayfanız Yapın | Ana Sayfa

Haberler | Yazarlar | Özgür Köşe | Alkol Hesap | İlaç Rehberi | Reklam | Üye Girişi |
Kamu Kurum | Yasal-Mali | Dosya | Kültür-Sanat | Çepeçevre | Söyleşi | Üye Girişi | İlanlar | Duyurular | Dünyada Eczacılık | Arama
TEB | Eczacı Odaları | TEİS | Eczacı Kooperatifleri | Sağlık Bakanlığı | TİTCK | SGK | Reçete Giriş | Gazeteler | TV'ler | İletişim

Yazı ve fotoğrafların tüm hakkı Eczacının Sesi e-gazeteye aittir. İmzalı yazılar, yazarlarının görüş ve sorumluluğu altındadır. Eczacının Sesi e-gazetenin adı kaynak gösterilmeksizin alıntı yapılamaz.