1. Bir Tutam Tuz
  2. Ecz. Sabih Tekin Çağlar
  3. t.caglar@eczacininsesi.com

16-07-2016


Guguk Kuşu

Kimine göre efsanevi  bir Jack Nicholson filmi, kimine göreyse duvar saatiyle özdeşleşmiş bir kuş türü… Oysa çoğumuzun bilmediği çok farklı bir öyküsü vardır guguk kuşunun.  Bu ilginç kuşun, sevimli görüntüsünün aksine, ne kadar acımasız ve fırsatçı olduğunu öğrendiğim andan itibaren, bugün bizi yönetenlerin nereden ilham aldığı noktasında kendime çok daha az soru sormaya başladım…

Göçmen bir kuş olan "guguk kuşu"nu (Cuculus canorus L.) ilginç kılan ve ilk yazıma konu yapan üreme biçimi oldu. Guguk kuşunun üreme biçimini konu ile ilgili uzmanlar “kuluçka paraziti” olarak tanımlamaktalar. Bu üreme tarzında dişi kuş kuluçkaya yatmaz. Kuluçka olarak gözüne kestirdiği bir başka kuşu kullanır. Günümüzde insanoğlunu uyguladığı “taşıyıcı anneliğin” daha ilkel ve hain bir biçimidir bu. İşe kendine göre bir başka kuş yuvası bulmakla başlar. Guguk kuşu yumurtlama mevsimi gelince “uygun” bir yuvayı uzun süre uzaktan dikkatle kontrol eder. Yuvanın gerçek sahibi olan anaç kuş uzaklaşır uzaklaşmaz, gözetlediği yerden hızla yuvaya gelir ve bir yumurtasını ev sahibi kuşun yumurtaları arasına bırakır. Yaptığının fark edilmemesi için de yuva sahibi kuşun yumurtalarından birisini gagasıyla alarak yuvadan uzaklaşır. Son derece kurnaz tavırları da vardır ve yakalanmamaya azami oranda özen gösterir.  Örneğin; gözüne kestirdiği her yuvaya sadece bir tek yumurta bırakır çünkü birden fazla yumurta bırakması durumunda gerçek anne kuşun durumu fark edebileceğini hesaplar.
Guguk kuşunun bir diğer enteresan taktiği de, hangi kuşun yuvasına yumurta bırakacaksa, kendi yumurtasını, o kuşun yumurtasının renk ve desenine tıpatıp benzetmesidir ki bu refleksin bilimsel açıdan henüz bir açıklaması yapılamamıştır.

Guguk yavrusu 12 gün sonra genellikle üvey kardeşlerinden önce doğar. Doğar ama annesinin genleri ile kendine geçen kurnazlıkları ile doğar. İlk dört gün içinde henüz kör ve tüysüzken, üvey annenin getirdiği yiyecekleri yuvanın gerçek sahibi olan yavrularla bölüşmemek için, konağın yuvasındaki yumurtaları akrobatik hareketlerle tek tek yuvadan atar. Anne kuş, yem ile yuvaya geldiği zaman, yavru guguk kuşu, boynunu yiyeceğe doğru uzatarak, kanatlarını aşırı derecede titretir, ağzını geniş bir şekilde açar ve devamlı öter. Bu ötüşler, yuvadaki diğer yavruların ötüşünden çok daha yüksek seviyededir. Guguk kuşu yavruları, bu aşırı ötüşleri ile sadece yuvadaki anne-babadan değil, yakın çevredeki diğer anne-baba kuşlardan da yiyecek alabilir. Guguk kuşu yavruları, bu sayede diğer yavrulardan daha fazla yiyecek alarak daha iyi beslenir dolayısıyla da çok hızlı büyüyerek, asıl yuva sahibinin yavrularından çok daha iri ve güçlü hale gelir. 

Üç hafta sonra üvey annesinden de iri olur. Altı hafta beslendikten sonra, genellikle yuvayı da dağıtarak eş aramaya çıkar. İlginç olduğu kadar, herhangi bir mantıkla açıklanması zor olan nokta ise yavrunun giderken gösterdiği  “yuvayı dağıtma” refleksidir.

O zaman biz bir de kendimize bakalım. Çalıştıkları kurumları yuvası, ailesi çocukları gibi sahiplenenler, hayatının en güzel yıllarını başkaları mutlu olsun diye teşekkür dahi beklemeden güle oynaya çalışarak geçirenler sözüm sizedir. Hangimiz yuvamıza bırakılan emanet yavruları büyütmedik. Hangimizin yavrusu yuvasından aşağı atılmadı. Hangimizin yavrusu başkalarının yüzsüzlüğü yüzünden aç kalmadı. Hangi evlat kabul ettiklerimiz giderken yuvayı dağıtıp gitmedi.

Sizlere Murathan Mungan’ın sözleri ile; “kırılmış bir bardaktan etrafa saçılmış bir cam parçasıysam, üstüme basmaya çalışanların ayaklarını kanatmak zorundayım”  diyerek seslenmek istiyorum… Şimdi bir de bu pencereden bakın etrafınıza. Guguk kuşlarının üreme biçimini kendine hayat felsefesi edinen kimselerin farkına varabiliyor musunuz??? Ben çoktan vardım da…

 

t.caglar@eczacininsesi.com

 


Son eklenen yazılar

Yazilarin tüm hakki Eczacinin Sesi e-gazeteye aittir. Imzali yazilar, yazarlarinin görüs ve sorumlulugu altindadir. Eczacinin Sesi e-gazetenin adi kaynak gösterilmeksizin alinti yapilamaz.
Ana Sayfanız Yapın | Ana Sayfa

Haberler | Yazarlar | Özgür Köşe | Alkol Hesap | İlaç Rehberi | Reklam | Üye Girişi | Forum
Kamu Kurum | Yasal-Mali | Dosya | Kültür-Sanat | Çepeçevre | Söyleşi | Üye Girişi | İlanlar | Duyurular | Dünyada Eczacılık | Arama
TEB | Eczacı Odaları | TEİS | Eczacı Kooperatifleri | Sağlık Bakanlığı | TİTCK | SGK | Reçete Giriş | Gazeteler | TV'ler | İletişim