1. Benim Açımdan
  2. Prof. Dr. Ekrem SEZİK
  3. ekrmsezik@gmail.com

07-08-2019


Psiliyum Tohumu Kabuğu

 İhmal edilmiş iyi bir bitkisel ilaç

 

         Psiliyum tohum kabuğu, Avrupa ülkelerinde ve ABD’de yaygın olarak kullanılmaktadır. Ülkemizde ise hekimler bilmiyor, eczacılarda eczanelerinde ürünleri bulunduğu halde tavsiye etmek akıllarına gelmiyor. Yazımda, bu yararlı droğu tanıtmak ve ürünlerine dikkati çekmek istiyorum. Sadece ana hatlarını yazmama rağmen, her zamankinden biraz uzun oldu. Öğrencilerim bilir, derste olsa sıkılmanızı önlemek için, araya bir fıkra sıkıştırırım! Neyse, daha da uzatmadan başlayalım.

  Drog, Plantago ovata bitkisinin tohumlarının kabuk tabakasının sıyrılıp çıkarılması, kurutulması ve değişik büyüklüklerde parçalanması ile elde edilir. Bitki Hindistan ve Pakistan’da yetiştirilmektedir.  Piyasada İngilizcesi daha yaygın: “Isphagula husk”, eğer lif bakımından zenginleştirilmişse “Psyllium husk fibre”. Türkçesi  “Psiliyum tohum kabuğu”. Ama internete baktığınızda “karnıyarık tohumu kabuğu” olarak geçiyor. Yazımda kısaca “psiliyum”u   kullanacağım.  

 

KİMYASAL YAPI

 Tohumda % 10-30 oranında, tohum kabuğunda birikmiş, poliholozitler bulunur.   Kabuğun sıyrılıp çıkarılması ile, poliholozit bakımından zengin, dolayısıyla etkili ve kullanımı daha kontrollü yeni bir drog elde edilmiş olur. Psiliyumdaki poliholozitlerin   % 70 - 85 i çok dallanmış suda çözünen ve şişen  arabinoksilanlardan meydana gelmiştir ve “çözünen lif” olarak isimlendirilir. Diğer poliholozitler: Ramnogalakturonan, arabinogalaktan, glikomannan yapısındadırlar.

 

KULLANILIŞ

Avrupa İlaç Kurumu (AİK) psiliyumu “bitkisel ilaç “ olarak kabul etmektedir. Çünkü, psiliyum üzerinde yeterli sayıda biyolojik aktivite ve farmakolojik araştırmanın yanında çok sayıda klinik çalışma bulunmaktadır. AİK tarafından hazırlanan monografta bu çalışmalara dayanarak aşağıda kısaca vereceğimiz kullanılışların önemli bir kısmı kabul edilmiştir.  

ABD ve Avrupa piyasalarında, psiliyumun bitkisel diyet lifi, gıda takviyesi ve ilaç olarak değişik preparatları bulunmaktadır. Bütün bu kullanımlar, taşıdığı poliholozitlerin, kolonda su ile şişerek bir kitle meydana getirmesinden hareketle açıklanmaktadır.  

ABD ve Avrupa ülkelerinde, daha çok granülü ve tozu (büyük ambalaj halindeki şişelerde, kutularda veya tek dozluk şaselerde), efervesan granülü, kuru süspansiyonu ve kapsülleri piyasada bulunmaktadır. Ülkemizde piyasada ya “karnıyarık tohumu kabuğu” veya İngilizcesi ile isimlendirilmiş takviye edici gıda şeklindeki ürünleri bulunmaktadır. Kısaca kullanılış amaçları:

Laksatif

 Psiliyum, bağırsaklarda suyu tutar ve yumuşatıcı bir jel veya viskoz bir çözelti meydana getirir. Bu özelliğinden dolayı dışkı yumuşar ve kitlesi artar, bu da peristaltik hareketlerin artmasını sağlar ve geçiş süresini kısaltır. Bu özelliğinden dolayı laksatif kullanımın yanında, fissür anal veya hemoroit ameliyatları sonrasında, hastanın kabız olmaması, dışkıyı yumuşak hale getirmesi ve dolayısıyla dışkılamayı kolaylaştırması için yaygın bir şekilde, kullanılır.      

Yetişkin ve 12 yaş üstü çocuklarda: Günde 4-20 g, 2-3 doza bölünmüş halde verilir. 

İshalde

Değişik sebeplere bağlı ishal tedavisinde ishalin kesilmesine yardımcı olarak da kullanılmaktadır. İshal tedavisinde, bağırsaklarda bulunan fazla suyu absorbe eder ve dışkının koyuluğunu ayarlar, aynı zamanda dışkılamalar arasındaki sürenin açılmasını sağlar.  Dolayısıyla akut ishalin belirtilerini hafifletmede yardımcı olur. Laksatif kullanıma benzeyen dozlarda kullanılması tavsiye edilir.

Irritabl Bowel sendromu (IBS)– Huzursuz bağırsak sendromu

Irritabl Bowel sendromu gibi günlük lif alımının artırılması gereken durumlarda kullanılması halinde diğer liflerden daha başarılı sonuçlar alınmaktadır.

İştah kesici

Yemeklerden önce alındığı zaman şişer ve tokluk hissi verir. Bu konuda pozitif sonuç alınan son klinik çalışma 2016 yılında yapılmıştır.

Tip – II diyabette açlık kan şekerini, yüksek kolesterolü ise puan olarak düşürdüğünü gösteren çalışmalar da bulunmaktadır.

 

Kullanımda dikkat edilecek hususlar

  • FAZLA MİKTARDA SU İLE ALINMASI SON DERECE ÖNEMLİDİR. Genellikle yemeklerle beraber alınması tercih edilir. Eğer toz veya granülü kullanılacaksa, meselâ 5 gramı 150 ml normal ısıdaki suya ilâve edilir, hızlı bir şekilde karıştırılır ve mümkün olduğu kadar hızla şişmesi sağlanır, içilir ve ardından tekrar, boğazda herhangi bir parça kalmasını önleyecek miktarda, su içilir. Eğer yeterli su ile alınmazsa bağırsaklarda tıkanma meydana gelebilir.
  • Bağırsaklardan emilmediği için hamile ve emziklilerin kullanmasında mahzur bulunmamaktadır.
  • Yatmadan hemen önce alınmamalıdır. Bu tedbir, yutulmadan boğazda kalabilecek herhangi bir partikülün solunum borusuna kaçma ihtimalini önlemek içindir.
  • İlaçlarla beraber alınmamalıdır. Şişerek meydana getirdiği kitle ilaçların emilimini önler. Beraber alındığında pek çok ilaç ve mineralin emilimini geciktirebildiğini veya engelleyebildiğini gösteren yayınlar bulunmaktadır. İlaçlar, psiliyum alınmadan 1-2 saat   önce alınmalıdır. Bu şekilde ilacın emiliminin azalması önlenmiş olur.
  • Antidiyabetik ilaçlarla beraber kullanılmasında az da olsa hipoglisemi riski bulunabilir. İnsulin kullanan kişilerin insulinin dozunu azaltması gerekebilir.
  • İshale karşı kullanımda yeterli miktarda su ve elektrolit alımı da ihmal edilmemelidir. 3 gün içinde ishal belirtilerinde düzelme görülmemişse ishalin esas sebebinin teşhisi için hekime müracaat edilmesi tavsiye edilmelidir.  
  • Eğer içildikten sonra kusma, göğüs ağrısı, yutma -  nefes alma güçlüğü gibi beklenmeyen belirtiler meydana geliyorsa kullanım kesilmeli ve hastaların hekime danışması sağlanmalıdır. Bu durumun daha çok, granül halindeki preparatların kullanımında meydana geldiği bildirilmektedir.
  • Laksatiflerle beraber kullanılmamalıdır. Ayrıca laksatif kullanılması tavsiye edilmeyen   rektal kanamalı kişiler, sebebi bilinmeyen karın ağrısı   veya ileus şüphesi olan, gastrointestinal sistemin herhangi bir kısmında daralma olan kişilerde kullanılmamalıdır.
  • 6 yaşından küçük çocuklara verilmez

 Psiliyum üzerinde çok sayıda biyolojik etki ve klinik çalışma bulunmasına rağmen, ülkemizde çok az kullanılan bir üründür. Eczanelerinizde takviye edici gıda olarak bulunuyor. Laksatif, IBS’de, ameliyat sonrası kabızlıklarda ve iştah kesici olarak zayıflama diyetlerinde tavsiye etmenizde yarar var.

Sağlık ve mutluluk dileklerimle, bayramınızı kutlarım.      

 


Son eklenen yazılar

Yazilarin tüm hakki Eczacinin Sesi e-gazeteye aittir. Imzali yazilar, yazarlarinin görüs ve sorumlulugu altindadir. Eczacinin Sesi e-gazetenin adi kaynak gösterilmeksizin alinti yapilamaz.
Ana Sayfanız Yapın | Ana Sayfa

Haberler | Yazarlar | Özgür Köşe | Alkol Hesap | İlaç Rehberi | Reklam | Üye Girişi |
Kamu Kurum | Yasal-Mali | Dosya | Kültür-Sanat | Çepeçevre | Söyleşi | Üye Girişi | İlanlar | Duyurular | Dünyada Eczacılık | Arama
TEB | Eczacı Odaları | TEİS | Eczacı Kooperatifleri | Sağlık Bakanlığı | TİTCK | SGK | Reçete Giriş | Gazeteler | TV'ler | İletişim