Sağlık için tehlike

’Beyin dopingi’

Son güncelleme: 01-12-2019

‘Beyin dopingi’ diye satılıyor, ama sağlık için büyük tehlike

Halk arasında “beyin dopingi” ve “zekâ artırıcı” gibi isimlerle satılan, bilimsel adıyla nootropik ilaçlara ilgi artıyor. Zihinsel aktiviteyi artırarak hafızayı geliştirdiği, odaklanma ve motivasyon sağladığı öne sürülen bu takviyeleri bugün birçok insan kullanıyor. Ancak yetkili kurumlarca onaylanmamış nootropikler, sağlığınız için büyük tehlike oluşturuyor olabilir. Çünkü birçok ilaç takvisinin içinde gizlenen, pirasetam adı verilen onaylanmamış bir etken madde ortaya çıkarıldı.

Halk arasında “beyin dopingi” ve “zekâ artırıcı” gibi isimlerle satılan, bilimsel adıyla nootropik ilaçlara ilgi artıyor. Zihinsel aktiviteyi artırarak hafızayı geliştirdiği, odaklanma ve motivasyon sağladığı öne sürülen bu takviyeleri bugün birçok insan kullanıyor. Ancak yetkili kurumlarca onaylanmamış nootropikler, sağlığınız için büyük tehlike oluşturuyor olabilir. Çünkü birçok ilaç takvisinin içinde gizlenen, pirasetam adı verilen onaylanmamış bir etken madde ortaya çıkarıldı.

JAMA Internal Medicine’de yayımlanan araştırmaya göre, söz konusu ilaçların zihinsel aktiviteye olumlu bir etkisi olmadığı gibi endişe, depresyon ve uykusuzluk gibi çeşitli psikolojik yan etkilere de neden olabiliyor.

‘TÜM BAHİSLER KAPALIDIR’

Üstelik sonuçlar, bazı markaların ürün etiketinde belirtilenden yaklaşık yüzde 20 daha fazla pirasetam içerdiğini gösteriyor. Bazı durumlarda, tüketiciler etiket üzerindeki dozaj talimatlarını izlerse, her gün 11 bin miligramdan fazlasını tüketme riski altında olabilir. Bu rakam, reçetesiz satılan herhangi bir ilacın içerdiğinden çok daha fazla.

Harvard Tıp Fakültesi Profesörü ve Cambridge Sağlık Birliği’nden (CHA) dahiliye uzmanı Pieter Cohen, “Reçeteden daha yüksek dozajlara girilmesi halinde, bu takviyelerin beyni nasıl etkileyebileceği konusunda tüm bahisler kapalıdır” diyor.

ABD Gıda ve İlaç İdaresi’ne (FDA) göre, farmasötik ilaçların aksine nootropikler ve diğer besin takviyeleri piyasaya sürülmeden önce zorlu bir onay sürecinden geçmiyor. Her ne kadar FDA, onaylanmamış ilaçların nootropiklerde kullanılmasını yasaklasa da düzenleyici gözetim olmadan, üreticiler halen potansiyel olarak tehlikeli ilaçları “beyin güçlendirici” takviyelere yerleştirmeye devam ediyor.

2004’te FDA, takviye ürünlerinde pirasetam kullanılmasını kesinlikle yasaklamıştı. Örgüt, pirasetamın “besin maddesi” olmadığını ve pazarlanamayacağını söylemişti.

ARAŞTIRMA YETERSİZ

Pirasetamın beyin güçlendirici olarak uzun süredir devam eden ününe rağmen, çok az araştırma, ilacın bilişi tamamen iyileştirdiğini öne sürüyor. ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi’ne göre, ilk olarak 1971’de Avrupa ilaç pazarında yer alan pirasetam, yatıştırıcı veya uyarıcı olmadan bilişsel işlevi artıran ilk nootropik ilaç olarak ilan edilmişti. Günümüzde ise pirasetam ilaçlar, özellikle Avrupa’daki doktorlar tarafından çoğunlukla istemsiz kas spazmlarını tedavi etmek ve çocuklarda öğrenme güçlüğünü hafifletmek için reçete ediliyor. Yaşlı yetişkinlerde ise pirasetam hafıza fonksiyonunu geliştirmek ve demans semptomlarını azaltmak için kullanılıyor.

Bu konuda tam bir denetimsizlik olduğunu belirten Prof. Cohen, tüketici ve klinisyenlerin bu konuda bilinçlendirilmesi ve bu ilaçlarla ilgili bir veritabanı oluşturularak denetim mekanizması kurulması gerektiğini savunuyor.

Türkiye’de pirasetam etken maddeli ürünler, jenerik ve genel isim altında toplanan ilaçlar arasında yer alıyor. Bugün herhangi bir eczaneye gittiğinizde pirasetam etken maddeli “takviyeleri” reçetesiz olarak alabiliyorsunuz.

DOKTORUNUZA DANIŞIN

Türkiye’de pirasetam etken maddeli ürünler, jenerik ve genel isim altında toplanan ilaçlar arasında yer alıyor. Bugün herhangi bir eczaneye gittiğinizde pirasetam etken maddeli “takviyeleri” reçetesiz olarak alabiliyorsunuz. Doktorunuza danışmadan bu etken maddeye sahip hiçbir ilacı almayınız.

http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/saglik/1705248/beyin-dopingi-diye-satiliyor-ama-saglik-icin-buyuk-tehlike.html


ECZACININ SESİ/ HABER


Son eklenen haberler

Yazı ve fotoğrafların tüm hakkı Eczacının Sesi e-gazeteye aittir. İmzalı yazılar, yazarlarının görüş ve sorumluluğu altındadır. Eczacının Sesi e-gazetenin adı kaynak gösterilmeksizin alıntı yapılamaz.



Ana Sayfanız Yapın | Ana Sayfa

Haberler | Yazarlar | Özgür Köşe | Alkol Hesap | İlaç Rehberi | Reklam | Üye Girişi |
Kamu Kurum | Yasal-Mali | Dosya | Kültür-Sanat | Çepeçevre | Söyleşi | Üye Girişi | İlanlar | Duyurular | Dünyada Eczacılık | Arama
TEB | Eczacı Odaları | TEİS | Eczacı Kooperatifleri | Sağlık Bakanlığı | TİTCK | SGK | Reçete Giriş | Gazeteler | TV'ler | İletişim

Yazı ve fotoğrafların tüm hakkı Eczacının Sesi e-gazeteye aittir. İmzalı yazılar, yazarlarının görüş ve sorumluluğu altındadır. Eczacının Sesi e-gazetenin adı kaynak gösterilmeksizin alıntı yapılamaz.